لیز خوردگی مهره (اسپوندیلولیستزیس) چیست؟
لیز خوردگی مهره (اسپوندیلولیستزیس) به معنای جابهجایی یک مهره از جای طبیعی خود در قسمت پایین ستون فقرات است. این وضعیت با سرخوردگی دیسک متفاوت است و نباید با آن اشتباه گرفته شود.
علائم لیز خوردگی مهره
علائم این مشکل در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است از بیعلامت بودن تا درد شدید متغیر باشد. علائم رایج عبارتند از:
- کمردرد در قسمت پایین کمر که با فعالیت بدتر میشود
- سیاتیک (درد منتشر شونده به پاها)
- سفت شدن عضلات پشت ران (هامسترینگ)، بهویژه در کودکان
- خشکی ستون فقرات
- حساسیت موضعی در ناحیه آسیبدیده
علل لیز خوردگی مهره
علت این مشکل بسته به سن فرد متفاوت است:
در کودکان:
اغلب به دلیل ناهنجاری مادرزادی یا آسیبهای ناشی از حرکات خاص مانند خم شدن به عقب یا حرکات ژیمناستیک.
در بزرگسالان:
بیشتر ناشی از تحلیل رفتن مفاصل (آرتروز) و فرسودگی مهرهها با افزایش سن است.
سایر علل:
- بیماریهای استخوانی
- شکستگی ناشی از ضربه شدید
- شکستگیهای استرسی در ورزشکارانی مانند وزنهبرداران و ژیمناستها
چه زمانی باید به متخصص طب فیزیکی مراجعه کرد؟
- درد مداوم یا خشکی در ستون فقرات
- درد مستمر در باسن یا رانها
- افزایش غیرطبیعی قوس کمر
پزشک با معاینه بالینی و تستهایی مانند بالا بردن پا و عکس رادیولوژی ایستاده، شدت مشکل را بررسی میکند. در برخی موارد نیاز به سیتیاسکن یا نوار عصب و عضله است.
درمانهای غیرجراحی لیز خوردگی مهره
بسته به شدت بیماری، درمان ممکن است شامل روشهای زیر باشد:
- داروهای مسکن برای کاهش درد
- فیزیوتراپی، لیزر درمانی، طب سوزنی
- برنامههای توانبخشی تخصصی کمر
- تزریقات ضد درد در ستون فقرات
- استفاده محدود از بریس کمری در موارد خاص
- استراحت کوتاهمدت در بستر
استفاده بلندمدت از بریس توصیه نمیشود چون موجب ضعف عضلات نگهدارنده ستون فقرات میشود.
چه زمانی نیاز به جراحی وجود دارد؟
در صورت شدید بودن درد یا عدم پاسخ به درمانهای طب فیزیکی، ممکن است جراحی نیاز باشد. البته به دلیل خطرات زیاد عمل با پیچ و پلاک، معمولاً تا جای ممکن از جراحی پرهیز میشود.
عوارض لیز خوردگی درماننشده
در صورت عدم درمان، ممکن است ستون فقرات دچار انحراف شود یا به نخاع آسیب برسد. روشهای تنظیم ستون فقرات مانند کایروپراکتیک نیز میتوانند خطرناک باشند و ممکن است باعث بدتر شدن شرایط شوند.
